woensdag 27 juli 2011

De Hoek van Garnier

In onze reeks hoeken van gebouwen deze keer een Franse rechte hoek. (Eerdere aflevering: Minervalaan?) 
De Franse architect Tony Garnier ontwierp in 1919 een moderne stadswijk voor Lyon, het Quartier des √Čtats-Unis. Vrijstaande huizenblokken, drie tot vijf verdiepingen hoog, langs ruime verkeerswegen en afgewisseld met groene binnenplaatsen. Op ruime schaal werd gewapend beton toegepast.
Voordat de bouw echt van start ging, zette Garnier drie voorbeeldblokken neer. De detaillering, ornamenten en bouwhoogte weken af van de productieversie van de woonblokken, die iets strakker en iets hoger werden, want het moest een tikje goedkoper.

Maar op veel plaatsen heeft Garnier zijn kenmerkende hoeken kunnen handhaven. In een kennelijke poging om de harde, rechte hoek wat af te ronden, paste hij een soort driemensionale "pixellation" toe. Een afronding, uitgevoerd als een verspringende reeks rechte hoeken.
Daar bestaat ongetwijfeld een term voor, maar die weet ik nu even niet.
Een zelfde versiering is ook te zien op de toren bij Garniers slachterij in Lyon, tegenwoordig evenementenhal. Opvallend vond ik ook de hoek van een van Garniers eerste huizenblokken. De verdiepingen hebben een 45-graden afschuining, maar de begane grond is een rechte hoek met een balkonnetje erbovenop. En de hoek van het balkon is ook weer opgebroken in "pixels".

In Nederland is Tony Garnier (1869-1948) nauwelijks bekend, hoewel hij grote invloed had op Cornelis van Eesteren en diens plan voor Amsterdam-Slotervaart. Bovendien was hij een tijdgenoot van Dudok.