dinsdag 6 februari 2018

Tramplan blijft twistappel in raad Maastricht

De Maastrichtse gemeenteraad blijft verdeeld over de aanleg van een tramlijn naar de Belgische grens. Op dinsdagavond 6 februari 2018 werd het bestemmingsplan voor de lijn besproken, en er bleek weinig overeenstemming. 

Vijf insprekers gaven hun visie, onder wie een financieel deskundig Belgisch ambtenaar die benadrukte dat de financiering van het Belgische deel, naar Hasselt, volstrekt niet zeker was. "Aan Vlaamse zijde is het kaduuk." En daar gaat het om honderden miljoenen, tegenover de circa 70 miljoen die Maastricht in de aanleg van het Nederlandse stukje moet steken. De Belgen hebben de financiering opgezet als een privaat-publiek project, maar tot nu toe is er geen private onderneming gevonden die het risico durft te dragen.

Belgisch Limburg lijkt momenteel eerder in te zetten op spoor- dan tramverbindingen over de landsgrenzen, zoals Neerpelt-Eindhoven en Hamont-Weert. Maar wethouder Gert-Jan Krabbendam heeft de garantie van de Belgische mobiliteitsminister Ben Weyts dat het geld voor Hasselt-Maastricht er hoe dan ook zal komen. Afspraak is afspraak, ofwel "pacta sunt servanda", zo citeerde Krabbendam de minister.

Hoewel het gebruik van de nog bestaande spoorbrug over de Maas al niet meer in het bestemmingsplan staat, kwam één inspreker toch met een plan om de tramverbinding via die brug te gaan exploiteren als tram-trein, met soortgelijk materieel als op de Heuvellandlijn van Arriva. De technische bezwaren tegen het samenrijden van trams en spoorwegmaterieel (goederentreinen) op dezelfde lijn vervallen dan. Ook zou de lijn zo kunnen eindigen op een perron van Station Maastricht. Inspreker Nollen: "Geef het bedrijfsleven de ruimte om zoiets te ontwikkelen. We hebben bij de A2-tunnel gezien dat dat tot een prima resultaat kan leiden."

De keuze voor een eindpunt op de westelijke Maasoever, in plaats van op de oostelijke waar het spoorstation ligt, blijft de gemoederen ook bezighouden. Voor een verlenging naar het station, inclusief vervanging van de nog niet afgeschreven Wilhelminabrug, is zo'n honderd miljoen nodig, en dat geld is er nu niet. Een deel van de raad wil zo'n verlenging niet uitsluiten, ook al is dat nog verre toekomstmuziek.

Tegenstanders onder de raadsfracties beschouwen het tramproject als kapitaalvernietiging door de overheid: als Belgisch Limburg afziet van de bouw, ligt er wel 70 miljoen Maastrichts geld in de grond. Alsof de Limburgse hoofdstad geen andere problemen heeft waar het geld aan besteed kan worden, zo stelden verscheidene fracties.

Dat niet duidelijk is hoeveel exploitatie en onderhoud van het Nederlandse deel van de tramlijn gaan kosten, is geen probleem, volgens wethouder Krabbendam: dat kost de gemeente Maastricht helemaal niets, bezwoer hij bij herhaling. "Alles komt voor rekening van De Lijn", zei hij.

Wordt vervolgd - in de voltallige raadsvergadering op 27 februari 2018. Een voorstel om de kwestie over de gemeenteraadsverkiezingen heen te tillen leek in een eerste peiling weinig kans te maken. Voor de voorstanders is het bestemmingsplan van de tramlijn een hamerstuk; de fracties die tegen zijn, geven zich niet zomaar gewonnen en zeggen in de raadsvergadering opnieuw hun argumenten tegen het tramproject naar voren te zullen brengen.

(Verslag vanaf de publieke tribune: Rob Kievit, Maastricht)

vrijdag 30 juni 2017

Nep-president geïrriteerd door top-journaliste

Mika Brzezinski
Trump ligt in de clinch met Mika Brzezinski. Brzezinski? Was dat niet die fantastische nieuws-anchor die tien jaar geleden...

Ja, inderdaad! Mika weigerde in 2007 om haar nieuwsuitzending te openen met een flutbericht over Paris Hilton, een onbetekenend society-persoon. De Irak-oorlog was net uitgebarsten, dat was toch belangrijker? En Mika is anno 2017 geen spat milder geworden, gelukkig. Zulke karaktervrouwen hebben we nodig in de media.

Zo ging het:


Zie ook: Nieuwsbitch 2007

zaterdag 14 januari 2017

Geen cafeetje, toch een Parijse straathoek

De Boulevard Diderot in Parijs komt schuin uit op de Quai de la Rapée. De T-kruising die daardoor ontstaat heeft dus een stompe en een scherpe hoek.

Een gebouw op een stompe hoek heeft vaak een gewone platte gevel met een knik erin, alsof het een rechte wand was die een beetje is gevouwen om langs de hoek te passen. Anders is het met een scherpe hoek. Daar kom je niet weg met een vouw in een vlakke wand.

Alle reden om weer eens te kijken naar de hoek van een gebouw, in het kader van onze langlopende serie. Hoe is de scherpe hoek hier opgelost, en door wie eigenlijk?
Paris

Een afgeronde hoek als deze zou je eerder in Brussel verwachten. Er zijn wat Art Déco-kenmerken, maar het zijn er zo weinig dat je eerder van post-Déco, c.q. pre-Modernisme zou kunnen spreken.

De ronde vensters, hier voorzien van koddige gebogen vensterbankjes, komen vaak voor in zulke ontwerpen, en ook de sterke horizontale accentuering past er goed bij. De verticale kozijnpartijen vertonen fraaie cannelures, en dan hebben we alle decoratieve elementen wel genoemd.

De over het hele gebouw doorlopende horizontale stroken op de borstweringen verbinden de raampartijen tot schijnbare strookvensters. Op de hoek zijn alle horizontale lijnen doorgetrokken van de ene gevel naar de andere. De grote vensters op de hoek zijn meegebogen, behalve op de begane grond, waar zich een onmiskenbare entree bevindt op twee treden boven trottoirniveau.
Paris


Vanuit de lucht - maar niet vlak voor het gebouw - te zien is dat de dakopbouw enkele meters terugwijkt, maar congruent is met de hoek in de gevel. De architect heeft er duidelijk rekening mee gehouden dat de dakopbouw van een afstand wel te zien is.

Foto: Google Maps

Het interieur is enigszins verminkt door een inrichting in Franse overheidskantorenstijl, circa jaren '80. De bewoner van het pand is dan ook de Direction générale de l'administration et de la fonction publique. Bij ons korte bezoekje tijdens een bus-overstap hebben we niet kunnen vaststellen wat deze schimmige organisatie precies doet.

Het strakke, maar enigszins gedateerde gebouw blijkt in 1933 te zijn ontworpen door André Leconte (1894-1966). Vele overheidsgebouwen en stedebouwkundige projecten van zijn hand zijn nog te vinden in Frankrijk, Libanon, Mauritanië, Syrië, Venezuela, en vele andere landen.

Bronnen:





vrijdag 30 december 2016

Season's meetings

After a ten kilometre walk through misty valleys and sunny woodsides, crossing a frosty landscape covered in rime, we sat down in a (or the) village pub in St. Geertruid for a bit of lunch.

On the pavement across the narrow two-lane road through the village a stylized huntsman in bronze was leaning his gun over a kind of shoulder-height gallows, pointing up towards some imaginary clay pigeon. About two yards to his right stood a display under a little roof, showing a map with the natural beauty spots of the region.

Wedged between the hunter and the display was a huge Christmas tree, undecorated but unmistakeably there for the season, spanning the full width of the tiled sidewalk. All the time that we were sat at the café window, not a single pedestrian attempted to use the pavement on that side of the road; they preferred to stay on our side, even hikers who popped up beside the church and had to cross the road.

When we asked the cook, who came to our table for the usual authentic chat, where she was from, it turned out that her grandfather was from E.'s home town. The cook grabbed a chair and lowered her sturdy frame, sensing the opportunity for a real conversation, rather than is everything okay for you. E. found out what the cook's surname was, and how it was spelled. With double s, and the grandfather used to be a hairdresser.

Common memories of Valkenburg, the home town, were exchanged, and experiences across the generations of leaving the province to go and live far away in the urban West were shared. The cook, Georgine, was born up there when her father had settled in the West and never spoke the Limburg dialect, while E. was raised in the South and learned the standard Dutch as a second language, not leaving the southern province until she was eighteen.

As the bus we had hoped to catch whizzed past the pub window, Georgine told us that when she was younger she had lived in The Hague, which happens to be my home town. Again memories were shared; in keeping with the winter season, it turned out that Georgine also remembered the huge fires that were lit at every road crossing on New Year's Eve in The Hague.

The morning walk on the first of January usually revealed huge craters in the road, caused by the tireless revellers, who used to tip everything they could find into the flames. Even invalid's wheelchairs would be carried to the fire. At some intersections the heat was enough to melt the copper tram overhead lines. We recalled how we used to flee the city to avoid the rowdy celebrations, only to return home on the day after to find someone's burnt-out Volkswagen parked outside our front door. Season's Greetings, The Hague style.

(Footnotes)

zondag 4 december 2016

Een gele kat in de zak

De consciëntieuze ouders van de Prinses Margrietschool hebben het waarschijnlijk niet beseft. Hun idee, vorig jaar (2015) om de Zwarte Pieten te laten plaatsmaken voor gele Minions was een creatieve oplossing, nauw aansluitend bij de belevingswereld van de kinderen op deze Utrechtse basisschool. Zonder donkere knechten zouden hier misschien geen discussies oplaaien over het Nederlandse slavernijverleden.

Een nobel en kindvriendelijk streven, maar sorry, de keuze voor uitgerekend deze gele figuren was nogal ongelukkig. De stigmatiserende knecht van Sint moet veranderen, maar de Minions helpen niet.

Waarom dan? Vanwege de betekenis. Vergelijk het met de exotische namen van sommige producten op de Nederlandse markt. Die lijken ontsproten te zijn aan een creatief brein, maar de waarheid is prozaïscher. Weinig kattenliefhebbers in Nederland beseffen bijvoorbeeld dat Whiskas hetzelfde klinkt als het Engelse woord 'whiskers', maar dan anders opgeschreven. Het betekent 'snorharen'.

Ook tekenfilmfiguren dragen soms, in onze oren, aparte en kleurrijke namen. Maar die namen zijn voor sprekers van een andere taal meteen herkenbaar als gewone woorden. Ook 'minion' is zo'n gewoon woord, en bij de gele mannetjes is het niet eens anders opgeschreven om het bijzonder te maken. Het staat gewoon in het woordenboek, en wie het woord opzoekt, snapt waarom de gele filmfiguurtjes een ongelukkige keuze waren als vervanger van Zwarte Piet: "minions" betekent "slaafse ondergeschikten". Slaafs. Ondergeschikt.

Misschien is dat de reden waarom er in december 2016 nergens meer bericht wordt over een Sinterklaas met gele helpertjes.

(Woordenboeklemma's uit ldoceonline.com en Van Dale E-N (een echt boek)) 

woensdag 20 mei 2015

Where non-Putin was not crucified: KGB building in Riga

Another instalment of our corner of a building series 

Designed by Aleksandrs Vanags, the former KGB building in Riga, Latvia sports a corner worthy of a classy city department store. In fact, the Stúra mája building was designed as an apartment building with shops on the ground floor. Its neoclassicist rigidity, however, is punctuated by details quite in tune with the Art Nouveau buildings nearby.

The left face of the corner building, for instance, features two protruding bays, each crowned by a shallow gallery and a curved tympanum. But true to the contrary, teasing spirit of Art Nouveau, these two bays are totally different. The one nearest the corner is open, with a little balcony on each floor in front of a recessed terrace. The sides of the bay are marked with two fat Doric columns.  The bay on the left, however, presents a stern, closed face with slender vertical accents. All in the Art Nouveau tradition of unpredictability.

Former KGB building in Riga


When we drop our eyes to the ground floor, though, strict repetitive classicism is back. Once a series of shop windows, the rhythmic series of narrow windows hides a gruesome past. These were the Riga headquarters of the Cheka (Chrezvychaynaya Komissiya) and its successor, the KGB, when Latvia was part of the Soviet Union.

We were inside the building in July 2014. A chilling experience, particularly on the ground floor. Upstairs, long corridors lined with small offices housed several exhibitions. What objects do you grab when you have to leave immediately? Which objects, however insignificant, have been with you at all times? Stories of unimaginable suffering, and hope, emanated from simple suitcases, well-thumbed booklets and dusty cardigans.

But on the ground floor, you were unexpectedly led into a dark back room where Latvian suspects were tortured by KGB interrogators. The actual room. "You came in and they grabbed you from behind. You never saw them, they were hiding behind the door." The very door through which you had just come in as a 21st-century European tourist. This building, never mind its interesting exterior, deserves to be preserved as it is, if only for the sake of its ground floor and the whiff of KGB callousness around every other corner.

The inside court of this corner building, where an alleged Putin lookalike was crucified in 2015, may be architecturally unremarkable, but when we visited, a simple Latvian flag served as a reminder of the country's unabated striving towards permanent independence. This flag-waving was explained to us as not being the predictable nationalist move opposing the very sizable second-generation Russian minority in Latvia. They are part of the country through no fault of their own, nor of their parents. The flag simply symbolizes that Latvia belongs to nobody but those that live in the country, old and new Latvians alike.

P1080285


Returning to the original topic, corners of buildings, the corner tower of Brïvïbas iela 61 in Rïga contained round office rooms on the second to the fifth floors. No doubt they were coveted by minor officials. If only they extracted enough information from suspected Latvian civilians, maybe they would get promoted to a room like that. The thought sends shivers through one's back; even the elaborate central heating system couldn't dispel the chill of history.


Former KGB building in Riga


More about the building:
http://office.riga2014.org/wp-content/uploads/2014/10/avize_ENG_8.pdf
About the exhibitions inside the building:
http://riga2014.org/eng/news/40757-kgb-building

Visitors to the building, who enter through the inconspicuous corner entrance, just like summoned suspects did, are issued with an entrance pass based on the KGB one:

Riga-KGB-2014_20140729_0001

zaterdag 3 januari 2015

Curvaceous Coriovallum

Having descended the steps from the suburban station, we turned right towards the road passing underneath the embankment. Heading for a well-known interior decoration store based around mass-produced Swedish design, we followed the pavement leading us to the underpass, chatting about kitchens and cupboards. As we entered the gloom below the viaduct, we discovered a little gem.

Architects are not truly dead until all of their buildings have been razed to the ground. Even by the demolition-friendly standards of the space-starved Netherlands, architect Sybold van Ravesteyn died exceedingly quickly. He passed away in  1983, and most of the edifices he designed were torn down even before that. The rest went in the following decades. Only a few traces of his highly individualistic style remain. His approach was difficult to classify; perhaps 'decorated functionalism' would fit the bill. Or 'deco modernism'.

The abutments of the simple girder bridge taking the railway across the underpass on Heerlen's In de Cramer road are vintage Van Ravesteyn. The first thing that struck us were the three circular apertures, seen in many of his buildings. On closer inspection, it turned out that the abutment walls possessed quite a few decorative elements: raised surrounds on the round window edges; stone quoin patterns embossed on the narrow faces of the walls; and of course Van Ravesteyn's characteristic swinging curves. The resulting shape is totally unnecessary from a structural point of view - a straight line would have done equally well - but the bends add a pleasant looseness to an otherwise dull construction element.

Abutment. Heerlen, 23 Dec. 2014 (Photo: E.Milius)

Abutment, Heerlen, July 2009. (Google Maps)

Our companion Mr. Milius was kind enough to take a snap of the abutment, and we have added another one from Google Maps. With the image of Sybold van Ravesteyn's hidden heirloom still with us, we were sufficiently armed with curves and ornaments to face Ikea's straight lines squarely.

Footnotes